Ekim Devrimi’nin yüz dokuzuncu yıldönümü için İstanbul’da yaptığımız siyasi toplantıların birini de Maltepe’de gerçekleştirdik. Alınteri, Köz ve Sönen Devletçiler olarak “Ekim Devrimi’nden Bugüne: Proletarya Diktatörlüğünün ve Sosyalizmin Güncelliği” başlıklı bir söyleşi örgütledik. Tam da 7 Kasım günü, Martı Kültür Sanat Kafe’de düzenlediğimiz etkinliğimiz, katılımcıların başından sonuna diri olan ilgisi sayesinde canlı siyasi tartışmalara sahne oldu. Proletarya diktatörlüğünün tarihsel anlamından bugünün devrimci görevlerine uzanan başlıklarda soru ve görüşler ifade edildi. Bu sebeple hem etkinliğin canlı ve verimli geçmesinden dolayı bir memnuniyet hem de daha sonraki süreçte yapmamız gerekenlere dair bir sorumluluk duygusuyla ayrıldık.
Etkinliğimiz saygı duruşu ve Enternasyonal marşının okunmasıyla başladı. Ardından üç politik kimliğin temsilcilerinin konuşmalarıyla devam etti.
İlk sözü Alınteri aldı. Alınteri adına konuşan yoldaş sözlerine proletarya diktatörlüğünün tarihsel zorunluluğunu anlatarak başladı. Proletarya diktatörlüğünün kapitalizmden komünizme geçişin siyasal biçimi olduğunu, bunun ilk tarihsel deneyiminin ise Paris Komünü’nde görüldüğünü açıkladı. Ardından sosyalizmin kapitalizmin aksine eski toplumun içinde tamamlanmış biçimde gelişmediğini, proletaryanın iktidarı almasından başlayıp inşa edilen bir toplum kuruluşu olduğunu vurguladı. Bu sebeple proletarya diktatörlüğünün tek görevinin karşıdevrimi bastırmak olmadığını; aynı zamanda kapitalizmden devralınan toplumsal işlevleri dönüştürerek sınıfsız, sınırsız ve sömürüsüz bir toplumun koşullarını yaratma gibi siyasi bir görevinin olduğunun altını çizdi. Sosyalizmi yalnızca ekonomik kalkınmacılığa indirgeyen yaklaşımların aksine asıl hedefin insanların çok yönlü gelişmesini sağlayan yeni toplumsal ilişkilerin kurulması olduğunu ifade etti. Bu bakımdan üretimin planlanması kadar bu planlamaya kimin katıldığının da önemli olduğunu, proletarya diktatörlüğünün işçi sınıfının siyasal katılımını genişletmesi ve kolaylaştırması gerektiğini belirtti. Sosyalist iktidarın yalnızca devletin baskı gücüyle değil işçi sınıfının hem ulusal hem de uluslararası olarak sahiplenmesine bağlı olduğunu söyledi.
İkinci sözü alan Köz ise konuşmasında, bu temel tespitlere katılmakla beraber proletarya diktatörlüğünün özellikle uluslararası karakterini ve burjuva demokrasisinden ayrıldığı noktaları öne çıkardı. Ekim Devrimi’nin sonucunda kurulan proletarya diktatörlüğünün ulusal ve nihai bir hedef değil dünya devriminin bir mevzisi olduğunu anlattı. Aynı zamanda sovyetlerin işçilerin parlamentoda daha fazla temsil edilmesinden ibaret olmadığını, asıl ayrımın devletin zor aygıtına ve siyasal iktidarına hangi sınıfın sahip olduğu sorusunda düğümlendiğini vurguladı. Burjuva demokrasisinin aksine sovyet demokrasisinin hedefinin işçileri sürekli siyasete katması ve bu yönde teşvik etmesi olduğunu, bununla beraber işçi sınıfında kapitalizmin doğum lekeleri olan alışkanlıklar, önyargılar ve ayrımcılıklara karşı da devrimden sonra amansız bir siyasi mücadelenin gerekliliğini anlattı. Ekim Devrimi’nin yenilgisinin proleter devrimin güncelliğini ortadan kaldırmadığını bilakis nesnel koşulların bugün çok daha elverişli olduğunu anlatarak konuşmasını sonlandırdı.
Sönen Devletçiler adına yapılan konuşma ise emperyalizm çağında proleter devrimin bütün ülkelerde güncel olduğu hatırlatılarak başladı. Ekim Devrimi’nin başarısını açıklayan belirleyici unsurun “Bütün iktidar sovyetlere!” çizgisinde mücadele eden Bolşevik Parti’nin varlığı olduğu vurgulandı. Konuşmacı aynı zamanda Lenin’in Devlet ve Devrim’de ortaya koyduğu Marx’ın devlet teorisini yeniden kurma girişiminin tamamlanmadığını, bu görevin devrimcilerin önünde durduğunu anlattı. Günümüzde sol hareket içinde demokrasi mücadelesinin merkezi hale gelmesinin yön kaybının bir göstergesi olduğunu belirterek, komünist siyasetin merkezinde burjuva devletin yıkılması ve proletarya diktatörlüğünün kurulmasının bulunması gerektiğini vurguladı. Fransa’dan Sırbistan’a kitlesel eylem ve ayaklanmaları örnek gösteren Sönen Devletçiler temsilcisi, bu ayaklanmaların devrimci bir siyasal perspektifle iktidar mücadelesine dönüştürebilecek bir partiyle buluşmadığı müddetçe mevcut düzenin sınırları içinde kalacağını ifade etti. Bugün Türkiye’de komünistlerin çok sayıda örgüte bölünmüş olmasının önemli bir sorun olduğunu belirten konuşmacı, farklı geleneklerden gelen devrimcilerin birbiriyle rekabet etmek yerine ortak mücadele, kolektif akıl, dayanışma ve devrimci polemik içerisinde yeni bir siyasal örgütlenme yaratması gerektiğini vurguladı. Son olarak Köz ve Alınteri’nin bir yıldır sürdürdüğü devrimci odağı yaratmak için yaptığı güçbirliğinin son derece olumlu bir örnek olduğunu belirtti.
Konuşmaların ardından katılımcılara söz verildi. Çok sayıda katılımcı hem anlatılan noktalara hem de başka gündemlere ilişkin çeşitli soru ve görüşlerini ifade etti. Bu anlamda canlı bir soru-görüş bölümü oldu. Ekim Devrimi’ni yaratan nesnel ve öznel koşullar arasındaki ilişki, sosyalizmin kalkınma projesi olup olmadığı, proletarya demokrasisi ile burjuva demokrasisi arasındaki farklara dair sorular soruldu. Bugünden sovyet tipi örgütlenmelerin kurulup kurulamayacağı, komünist-sosyalist-devrimci kavramları arasındaki farkların ne olduğu da sorulanlar arasındaydı. Bugünkü kitle hareketlerinin devrimle sonuçlanmamasının nedenleri, Türkiye’de solun parçalanmışlığını aşmak için yapılacaklar, komünistlerin ulusal soruna, kemalizme ve Öcalan’a yönelik yaklaşımlarına dair de görüş ve sorular ifade edildi. Bunların yanı sıra Alınteri ve Köz’ün devrimci odak çağrısının anlamı ve çalışması, bunun devrimci önderlik sorunuyla ilişkisi üzerine de olumlu manada birçok soru dile getirildi.
Söyleşinin ikinci turunda ilk sözü Sönen Devletçiler aldı. 1917’de Bolşeviklerin farkının Şubat Devrimi’nden sonra işçilerin iktidarı ele almasını sağlayacak siyasi perspektifi savunmaları olduğunu, bugün de kitlelerin böyle bir siyasi müdahaleye ihtiyaç duyduğunu hatırlattı. Proletarya demokrasinin bugünden hazırlanması gerektiğini söyleyen konuşmacı, sendikalarda, mahallelerde,
üniversitelerde ve derneklerde ortak karar alma ve yönetim pratiklerinin geliştirilmesi görevine dikkat çekti. Devrimcilerin birbirinin rakibi olmadığını, farklı örgütsel gelenek ve deneyimlerin bir zayıflık değil ortak siyasi aklı geliştirebilecek bir zenginlik olarak görülmesi gerektiğini anlattı. Alınteri ve Köz’ün güçbirliğinin esas değerinin de dayanışma temelinde böyle bir ilişkiyi yaratmak olduğunu vurguladı.
Ardından sözü alan Köz ise Türkiye’deki komünist hareketin bugünkü parçalılığının sebebinin uluslararası anlamda tarihsel bir yenilginin sonucu olduğunu belirtti. Böyle bir partinin olmadığı çokluk ve amatörlük tablosunda tek bir örgütün devrimci hareketin hakemi olamayacağını dile getiren yoldaş, böyle bir girişimin siyasi karşılığı olmayan ideolojik bir sınıflandırmaya dönüşeceğini anlattı. Bu tabloda sıkça karşımıza çıkan rekabetçiliğin kişisel çıkarcılık veya basit bir örgütsel dükkancılık olmadığını aksine örgütünü korumaya dair doğru bir refleksten çıktığını ancak yanlış bir biçime dönüştüğünü söyledi. Devrimci odağın Köz ve Alınteri’nin tek başına kuracağı bir yapı olmadığını hatırlatan yoldaş, devrimci güçlere eylemli bir çağrının beraber yükseltildiğini, bugünün güncel ve acil görevinin ise bunu genişletmek olduğunu anlattı. PKK ve kemalizme dair gelen sorulara da yanıt veren yoldaş, kemalizmle uzlaşmanın burjuva devletin siyasi temelleriyle uzlaşmak olduğunu ve bu anlamda reformizmle bir tutulamayacağını açıkladı. Reformizmle siyasi olarak mücadele etmek gerektiğini ancak bu mücadelenin reformist hareketlerin etkisindeki kitleyi yok saymak anlamına gelmemesi gerektiğini belirtti.
Son sözü Alınteri temsilcisi aldı. Dünyanın çeşitli bölgelerindeki ayaklanmaların, seçim sonuçlarının, kitlesel eylemlerin kapitalizmin yarattığı toplumsal hoşnutsuzluğun göstergeleri olduğunu ancak komünist önderliğin olmadığı durumda bunların burjuva düzen tarafından soğurulduğunu hatırlattı. Bu topraklarda Gezi’nin de hem devrimci hareketin hazırlıksızlığını hem de siyasi önderlik eksikliğini gösteren bir örnek olduğunu ekledi. Kendiliğinden hareketlerin küçümsenmemesi gerektiğini söyleyen yoldaş, bu hareketlerin kendiliğinden komünist bir parti yaratacağı varsayımını da reddetmek gerektiğini vurguladı. Bu mücadelelerin devrimci bir yön kazanabilmesi için örgütlü komünist bir müdahalenin gerekliliğine işaret etti. Devrimci güçlerin bugün zayıf ve dağınık durumunda, bağımsız devrimci sınıf çizgisinin maddi bir güce dönüştürülmesinin zorunlu olduğunu söyledi. Örgütsel rekabetin ve hakimiyet kurma eğilimlerinin aşılarak devrimcilerin güçlerini birleştirmesi gerektiğini, devrimci odak çağrısının özünün bu olduğunu anlattı. Yoldaş Köz ile Alınteri’nin yaptığı çalışmanın örgütsel bir isminin olmadığını ve genişlemeye açık, diğer devrimci güçlere çağrısını sürdüren, mütevazı ve ortak bir işbirliği olduğunun altını çizdi. Güçbirliğinin başlangıç amacının da böyle bir işbirliğinin mümkün olduğunu göstermek olduğunu söyledi.
Siyasi olarak canlı tartışmalara sahne olan söyleşimiz, 8 Kasım’da Alınteri, Köz ve SMF’nin örgütleyici olduğu “Ekim Devrimi’nin Mirası: Savaşa Karşı Sınıf Savaşı” paneline davetle son buldu.
